Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubar, Türkiye’de yaşayan Kırım Tatar diasporası ile bir araya gelmek üzere gerçekleştirdiği Türkiye programı kapsamında, 14 Nisan 2026 tarihinde Genel Merkezimizi ziyaret etti.
Programa; Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Nariman Celâl, Genel Başkanımız Mükremin Şahin, Kırım Vakfı Başkanı Tuncer Kalkay, Dünya Kırım Tatar Kongresi (DQTK) Genel Sekreteri ve Kırım Derneği Genel Başkanvekili Av. Namık Kemal Bayar, KTMM Üyesi ve Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği Başkanı Prof. Dr. Gayana Yüksel ve Kırım Genel Merkez Yönetim Kurulu üyelerimiz katıldı.
Bununla birlikte programda Konya Şubemiz Başkanı Mustafa Sırrı Demirel, Toydemir Şubemiz Başkanı Vecdi Özgey, Ballıkpınar Şubemiz Başkanı Volkan Altan, Kırıkkale Şubemiz Başkanı Ziya Beygo, Afyonkarahisar Şubemiz Başkanı İrfan Yıldırım, Köklüce Şubemiz Başkanı Şaban Atçı Ceyhan Şubemiz Temsilcisi Serkan Can, Keçiören Temsilcimiz Uğur Akdeniz, Çankaya Temsilcimiz Zekai Şahin, Etimesgut Temsilcimiz Ergin Batır, Alaca Temsilcimiz Şükrü Bilgili, Kalecikkaya Temsilcimiz Recep Atmaca, Sarayönü Temsilcimiz Yılmaz Kocakafa, Sakarya Kırım Derneği Başkanı Vefa Coşkun, Etimesgut Kırım Derneği Başkanı Reyhan Tanılmış ve Düzce Kırım Derneği Başkanı Kemal Genç ile birlikte Konya Kırım İş Adamlar Derneği Başkanı Adem Tofan ve Polatlı Bürokrat ve İşadamları Derneği Başkanı Özcan Temurer de katılımcı olarak yer aldı.
Genel Başkanımız Mükremin Şahin KTMM Başkanı Refat Çubar’ın Genel Merlezimizi ziyaretinden duyduğu memnuniyeti ifade ederek, çalışmalar hakkında bilgilendirmelerde bulundu.
ÇUBAR, KTMM’NİN STATÜSÜNÜN RESMİYET KAZANMASININ ÖNEMİNDEN BAHSETTİ
Çubar, KTMM’nin Kırım Tatar halkının resmî temsil organı statüsünün kesinleştiğini hatırlatarak “3 Nisan’da Ukrayna hükûmeti, Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın talimatına göre ve kanuna dayanarak Kırım Tatar Millî Meclisini Kırım Tatar halkını tek temsil eden organ olarak tanıdı.” dedi. Kırım Tatarları tarafından uzun zamandır beklenilen gelişmenin gerçekleştiğini belirten Çubar KTMM’nin ulaştığı resmî statü ile, Ukrayna içerisindeki her bakanlığın ve devlet hizmetinin Kırım’ın veya Kırım Tatarlarının geleceği ile ilgili meseleler özelinde KTMM’ye danışacağını, kimi konularda ise KTMM’den onay alacağını vurguladı.
Bununla birlikte Kırım Tatarları ile Ukrayna’nın iş birliğinin bu şekilde yasal bir zemine oturduğunu dile getiren Çubar, “Ukrayna Cumhurbaşkanı (Volodımır Zelenskıy) açıklama yaptı. Kırım Tatarlarının rolünün ne kadar önemli olduğunu bir kere daha dile getirdi.” şeklinde konuştu.
“TÜRKİYE'YE MİNNETTARIZ”
Türkiye’nin Ukrayna’ya verdiği desteğe dikkat çeken KTMM Başkanı, “Ukrayna’yı destekleyen devletler içinde birinci sırada Türkiye Cumhuriyeti bulunuyor ve biz bunun için çok minnettarız. Cumhurbaşkanımızın son ziyareti anladığımıza göre çok önemli antlaşmalarla sonuçlandı.” ifadelerini kullandı.
KTMM BAŞKANI, KIRIM’DAKİ YAŞAM ŞARTLARININ ZORLAŞTIĞINI DİLE GETİRDİ
Kırım ile Ukrayna’nın hâlihazırdaki durumu üzerine değerlendirmelerde bulunan Çubar, “Ukrayna’nın etrafındaki devletler hem bugünkü durumu hem de geleceği düşünmektedir. Biz de geleceğimizi düşünme taraftarıyız. Ukrayna’da ve başka ülkelerdeki çalışmalarımızda hem savaşın barışla sonuçlanması ve barışın adil bir şekilde gerçekleşmesi için çabaladık. Aynı zamanda Kırım özgürleştikten sonra, Kırım’da Ukrayna kanunları işlemeye başladığında bizim hayatımızın devamı nasıl olacak, eski kurallar mı yoksa yeni prensipler mi geçerli olacak? Burada bayağı bir çalışma kayda geçti. Birincisi, 2021 yılında Ukrayna’da 'Yerli Halklar Kanunu' kabul edildi ve bu kanun temelinde 10 gün evvel, hükûmetin kararı (KTMM statüsünün resmiyet kazanması) kabul edildi.” dedi.
“Kırım’daki durum çok zorlaştı.” şeklinde konuşan Çubar, Kırım’ın Rusya tarafından askerî bir üs hâline getirildiğini dile getirerek Rusya’nın komşu ülkelere daha yakın olabilmek için Kırım’ı bir araç olarak gördüğünü belirtti.
Ukrayna-Rusya Savaşı’nın birçok ülkenin sınırlarına yakınlaştığını kaydeden Çubar, “Ruslar, Kırım’ı daha çok Ruslaştırmaya devam ediyor. Ana dilimizde ders veren 14 okulumuz vardı, şimdi o okullarda bütün dersler Rusçaya çevrildi ve haftada bir kez, 40 dakika olmak üzere ana dilde ders veriliyor. Çocuklar birinci sınıfa geldiğinde haftada bir gün 5-6 ders, hepsi Rus dilinde olacak şekilde ve haftada bir günde bir saat ana dilinde ders alıyor. Bu 11. sınıfta da böyle ve insanlar bunu görmüyorlar.” dedi.
ÇUBAR, KIRIM TATAR SİYASÎ TUTSAKLARI HATIRLATTI
“İşgalcileri kabul etmeyen kişilerin Kırım’ı terk etmeleri isteniyor. (Kırım Tatarlarına yapılan) Baskınlar da bu yüzden. Şimdi Kırım’da 351 siyasi mahkûm var. Onların içinde 180 tanesi Kırım Tatarı. Bildiğiniz gibi Kırım’da bizim nüfusumuz, yüzde 12 ve 13 arasında. Siyasi mahkûmlara baktığımız zaman bu, yüzde 51 ve 52 arasında. Bu ne demek? Kırım Tatar halkı, Rus işgalciler için yok edilecek ve Kırım’dan uzaklaştırılacak bir toplum gibi görünüyor. 2022 yılına kadar siyasî mahkûmların içinde 5 kadın vardı, bugün 60 oldu. (Kırım Tatarı olan) 5 çocuklu bir anneyi tutukladılar, 19 yaşındaki bir kızı tutukladılar.” ifadelerine yer veren Çubar, bu baskıların altında yatan sebebin Kırım Tatarlarının Kırım’ı terk etmeye teşvik edilmesi olduğunu kaydetti.
KIRIM TATARLARI, RUS ORDUSUNA ALINMAMAK İÇİN KIRIM’I TERK ETMEK ZORUNDA KALDI
Çubar, Ukrayna-Rusya Savaşı başladıktan sonra 2022 yılının eylül ayında Rusya’nın seferberlik ilan ettiğini hatırlatarak Kırım Tatar erkeklerin de Rus ordusuna alınmaya başladığını dile getirdi. “Bu seferberliği, ‘Kırım’ı temizlemek’ için kullanmayı düşündüler ve o zamanlardan başlayıp Rus ordusuna alınmamak için insanlarımız Kırım’ı terk etmeye mecbur kaldılar. Şimdi tam rakamı bilmiyoruz ama uzmanlara göre en az 50 bin kişi, savaş ve Rus baskısına bağlı olarak Kırım’dan uzakta yaşıyor ama bu da Ruslar için yeterli değil.” dedi.
Bununla birlikte Kırım’a Rusya tarafından bir milyon Rus’un yerleştirildiğini belirten Çubar, “Bu şunu gösteriyor: Ruslar, hiçbir zaman Kırım’dan ayrılmayı düşünmediler.“ değerlendirmesini yaptı.
BÜYÜKELÇİ CELÂL, KIRIM MESELESİNE GÖSTERİLEN ÖZENİN ARTIRILMASI ÇAĞRISI YAPTI
Büyükelçi Celâl ise Ukrayna ve Türkiye arasındaki ilişkilerin ivme kazandığını kaydederek şu ifadelere yer verdi:
Ukrayna ve Türkiye arasında liderlik düzeyinde çok iyi ilişkiler var. Yakın zamanda Cumhurbaşkanımız Sayın Volodımır Zelenskıy Türkiye’yi ziyaret etti ve İstanbul’da Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştüler ve gerçekten iyi bir görüşme oldu. Her şeyden bahsetmeye imkânımız yoktur, buna gerek de yoktur. İnşallah bu görüşmelerin devamı olacak ama her şeyi liderlerimize bırakma imkânımız yoktur, hakkımız da yoktur. Kendi düzeyimizde ve alanımızda mutlaka çalışmamız gerekmektedir. Bir Kırım Tatarı olarak söylüyorum, bizim için Kırım meselesi ayrıca da önemlidir ama Büyükelçi olarak söylemem gerekir ki, çok şanslıyım çünkü bizim Sayın Zelenskıy ve Sayın Erdoğan için de Kırım meselesi çok önemlidir. Biz Kırım Tatarları olarak elbette buna çok dikkat etmeliyiz ve liderlerimizin Kırım meselesine gösterdiği saygı ve dikkati de artırmamız gerekir. Bu bizim sorumluluğumuzdadır.
BÜTÜN KIRIM TATARLARI, AYNI KADERİ PAYLAŞIYOR
Türkiye’deki Kırım Tatar teşkilâtlarının çalışmalarına değinerek bütün Kırım Tatarlarının aynı kaderi paylaştığının altını çizen Kırım Vakfı Başkanı Tuncer Kalkay ise, “1955 yılında yani 71 yıl önce Kırım Derneğinin temeli atıldı. Bu temel atılırken de Kırım’dan 5, 10, 20 yıl öncesi daha çok yeni gelmiş insanlar ile 50, 100, 150 yıl öncesi gelmiş insanlar bir araya geldiler ve hiçbirisi diğerine ‘Ben daha yeni geldiğim için Kırım hakkında daha çok söz sahibi sahibi benim,’ demedi. Genelde böyle bir psikoloji vardır, Kırım’ı yeni terk edenler kendilerinde biraz daha fazla söz söylemeyi kendilerine hak görürler ama şu anda Sayın Başkanımız Çubar bile 10 yıldan beri Kırım’a giremiyor, dolayısıyla hepimiz aynı kaderi paylaştık.” dedi.
Kalkay öte yandan, “Bu insanlar o zamanlardan başlayarak hiçbir yerden talimat almadan tamamen kendi hür iradeleriyle çalışmaya başladılar. O gün nasıl bir temel atıldıysa bugün de aynı temel devam ediyor.” şeklinde konuştu.
Programın sonunda Genel Başkan Vekilimiz Av. Namık Kemal Bayar, Genel Merkezimizin ANDA Derneği birlikte düzenlediği Ukrayna’ya Yardım Kampanyası hakkında katılımcıları bilgilendirdi.
Son bölümde katılımcılarının sorularının cevaplandığı programda daha sonra hediye takdimi gerçekleşti.
Kaynak: QHA
