21 Mayıs 1864 Büyük Çerkes Sürgünü'nün 162. yıldönümü vesilesiyle Derneğimiz Genel Merkezi tarafından 21 Mayıs 2026 tarihinde bir basın bildirisi yayınlanmıştır.
Kırım Derneği Genel Merkezi’nden
Bugün, Batı Kafkasya’nın kadim topraklarında bir halkın varoluşuna, hürriyetine ve insan onuruna karşı işlenmiş en ağır cürümlerden biri olan Büyük Çerkes Sürgünü’nün 162. yıldönümüdür. 21 Mayıs 1864 tarihi, yalnızca Rusya İmparatorluğu’nun bir istilayı tamamladığı gün değil; evrensel insan haklarının, uluslararası hukukun ve insanlık vicdanının Karadeniz’in sularında boğulduğu simgeleşmiş bir matem günüdür.
Uzunca yıllar devam eden sistematik katliamlar, baskılar ve zorlamalar neticesinde 1864 yılına gelindiğinde; Çerkes halkının ezici çoğunluğu anavatanlarından sürülmüş; açlık, hastalık ve elverişsiz koşullarla geçen muhaceret yolculuğunda tarifi imkansız bir insani trajedi ve demografik bir soykırım yaşanmıştır. Bir halkın nesiller boyu biriktirdiği kültürel, sosyal ve tarihi mirası elinden alınmış, yaşam hakkı başta olmak üzere tüm temel hakları gasp edilmiştir.
Tarihsel sorumlulukların hukuki olarak üstlenilmesi, adalet ilkesinin bir gereğidir. Ne var ki, hem Çarlık Rusyası’nın hem de Sovyet rejiminin varisi olduğunu iddia eden bugünkü Rusya yönetimi, Kırım Tatar ve Çerkes halklarına uygulanan bu tarihsel zulümlerin telafisine veya adaletin tecellisine yönelik en ufak bir adım atmamıştır. Aksine, uluslararası hukuku pervasızca çiğneyerek işgal politikalarını sürdürmüş; hakikatleri çarpıtan dezenformasyon ve karalama kampanyalarıyla bu halkların onurlu geçmişine leke sürmeye yeltenmiştir. Geçmişin acılarını telafi etmekten kaçınan bu zihniyet, modern dünyada yeni hak ihlallerinin kapısını aralamaya devam etmektedir.
Yüzyıllardan beri aynı tarihi paylaştığımız, beraber güldüğümüz, beraber üzüldüğümüz, aynı karanlık politikaların mağduru olarak kader birliği yaptığımız kardeş Çerkes halkının acısını, bugün de yüreğimizin en derinliklerinde hissediyoruz. Hak, hukuk ve vicdan ekseninde yürütülen bu onurlu adalet mücadelesinde Çerkes kardeşlerimizin yanında olmaya devam edeceğiz.
İnsanlığa karşı işlenmiş bir suç olan 21 Mayıs 1864 Büyük Çerkes Sürgünü ve Soykırımı’nın 162. yılında, vatanlarını savunurken ve sürgün yollarında hayatlarını kaybeden tüm Çerkes şehitlerini rahmetle ve minnetle anıyoruz.
